2026 оны хоёрдугаар сарын 28-нд АНУ болон Израилийн зэвсэгт хүчин хамтран Ираны нийслэл Тегеран дахь дээд удирдлагын байрлал руу томоохон хэмжээний агаарын цохилт хийсний дараа Ираны дээд удирдагч Аятолла Али Хаменеи алагдсан гэж Ираны төрийн мэдээллийн хэрэгслүүд болон барууны эх сурвалжууд мэдээллэв.
Ираны Засгийн газар энэ мэдээг баталж, улс даяар 40 хоногийн гашуудал зарласан байна. Спутник зургууд болон орон нутгийн эх сурвалжууд Хаменеигийн ордон бүрэн сүйрсэн болохыг харуулжээ.
АНУ-ын хариу мэдэгдэл
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Хаменеигийн үхлийг баталж, энэхүү ажиллагаа нь “Ираны дэглэмийг унагах стратегийн нэг хэсэг” гэж мэдэгдлээ. Трамп “Ираны ард түмэн улс орноо буцаан авах цаг ирлээ” гэж хэлсэн байна.
Израилийн байр суурь
Израилийн Ерөнхий сайд Бенжамин Нетаньяху “Хаменеи үнэхээр байхгүй болсон нь тодорхой” хэмээн мэдэгдэж, Ираны удирдлагуудыг чиглэсэн дараагийн цохилтууд үргэлжилж болзошгүйг дурдсан байна.
Ираны хариу цохилт
Довтолгооны дараа Иран Израиль болон АНУ-ын цэргийн баазууд руу пуужин, дрон илгээж, хариу ажиллагаа эхлүүлжээ. Персийн булангийн орнуудын агаарын довтолгооноос хамгаалах системүүд идэвхжиж, бүс нутгийн цэргийн байдал эрс хурцадсан байна.
Олон улсын хариу үйлдэл
ОХУ: АНУ, Израилийн ажиллагааг “түрэмгийлэл” хэмээн буруутгав.
Барууны орнууд болон НҮБ мөргөлдөөнийг даамжруулахгүй байхыг уриалсан.
Судлаачид энэхүү явдал нь Ойрхи Дорнодод өргөн цар хүрээтэй дайн эхлэх аюултайг анхааруулж байна.
Нөхцөл байдал тодорхой бус хэвээр
Ираны зарим эх сурвалж эхэндээ Хаменеиг амьд, команд өгч байна гэж мэдээллэж байсан ч хожим тэдгээрийг үгүйсгэн, үхлийг нь баталгаажуулсан байна.
Ч.ДӨЛГӨӨН, Д.САРУУЛ
Эх сурвалжууд: Associated Press (AP News), The Guardian, Axios, Reuters, Al Jazeera
