Чингис хааны 13-14 дүгээр зууны үед хийсэн байлдан дагууллууд зөвхөн эзэнт гүрнүүдийн хил хязгаарыг өөрчлөөд зогсохгүй дэлхийн уур амьсгалд хүртэл нөлөөлсөн байж магадгүй гэж The Holocene сэтгүүлд гарсан судалгаа харуулжээ.
Монголчуудын довтолгооны улмаас олон сая хүн амь үрэгдэж, зарим соёл иргэншлийн хүн амын 30 хүртэлх хувь устсан байна. Үүний үр дүнд тариалангийн талбайнууд эзгүйрч, ой мод дахин сэргэж эхэлжээ.
Судалгаагаар энэ сэргэж ургасан ойгоор дамжуулан ойролцоогоор 700 сая тонн нүүрсхүчлийн хий агаар мандлаас шингэсэн гэж тооцсон байна. Хар тахал болон Америкийн колоничлол ч үүнтэй төстэй нөлөө үзүүлсэн боловч Монголчуудын байлдан дагууллын цар хүрээ хамгийн том нь байжээ.
Гэхдээ энэ нь дэлхийн цаг уурт эрс өөрчлөлт авчирсан гэж хэлэхэд хангалтгүй бөгөөд мөсөн цөмийн дээжид бүртгэгдсэн нүүрсхүчлийн хэлбэлзлийг бүрэн тайлбарлаж чадахгүй. Хамгийн сонирхолтой нь, түүхэнд хамгийн их сүйтгэгч гэгддэг Чингис хааны довтолгоо байгальд санамсаргүйгээр ашигтай нөлөө үзүүлсэн нь хүн төрөлхтний түүхийн нэгэн гашуун, сургамжтай талыг харуулж байгаа юм.
Ч.ДӨЛГӨӨН
Эх сурвалж: The Brain Maze
