Шотландын алслагдмал Скай арал нь нэгэн цагт динозаврууд чөлөөтэй алхаж, эргээр зугаалдаг газар байсныг хамгийн сүүлийн үеийн судалгаа харуулж байна. Тус арлын Троттерниш хойгийн “Ханхүү Чарльзын Цэг” гэх газар 131 гаруй чулуужсан мөр илэрчээ. Эдгээр мөр нь 170–166 сая жилийн өмнө, Дундаж Юрийн галавын үед, халуун, дэд-экваторын уур амьсгалтай нуурын эрэг дээрх элсэрхэг хөрсөнд үлдсэн байв.
Эдинбургийн их сургуулийн палеонтологич Тон Блэйксли болон түүний багийнхан судалгаа хийж, гурван хуруутай хээтэй мөр нь махчин, хоёр хөл дээр явдаг теропод динозавр (магадгүй мегалозаврын төрөл зүйл) байсан бол, дугуй, асар том мөрнүүд нь урт хүзүүтэй өвсөн тэжээлт завроподынх болохыг тогтоожээ. Мөрийн хоорондын зай болон чиглэл зэргээс харахад эдгээр динозаврууд хаа нэг тийш яарахгүй, энгийнээр алхаж, тухтайгаар нуурын эргээр хэсүүчилж байсан бололтой. Судалгаагаар мөрнүүд тодорхой чиглэлд бус, тарамдсан хэлбэртэй байгаа нь энэхүү дүгнэлтийг баталж байна.
Энэ үе буюу 175–161 сая жилийн өмнөх Дундаж Юрийн галавын үед, Пангейа суперконтинент задарч, Атлантын далай нээгдэж, галт уулс идэвхтэй оргилж, дэлхийн уур амьсгал огцом өөрчлөгдсөн хүнд хэцүү цаг үе байв. Ийм нөхцөлд чулуужил үүсэх нь маш ховор учраас эдгээр мөрний нээлт нь шинжлэх ухаанд ховор олдвор болон бүртгэгдэж байна.
Ч.ДӨЛГӨӨН
Эх сурвалж: Sciencenews.org
